Sezgisel Deneyim mi, Deneyimsel Sezgi mi?

Güncelleme tarihi: 23 Ağu 2021


İnsan düşüncesi tarihi boyunca ve bilginin her alanında sezgi önemli bir rol oynamıştır. Bu nedenle, onunla ilişkili öznel deneyimin araştırılması için çok az çalışmanın kutsanması çok şaşırtıcıdır. Örneğin, Arşimet’ten Ampère, Gauss, Kékulé, Pasteur, Poincaré, Hadamard, Heisenberg’e kadar olan bilimlerin tarihi, bilim adamlarının yeni bir fikrin onlara ani, beklenmedik bir şekilde, herhangi bir söylemsiz olarak nasıl geldiğini anlatan ifadeleriyle doludur. Bu sezgilerin içeriğine ve sonuçlarını araştırmak için harcanan önemli miktarda enerjiye çok dikkat edildi. Bununla birlikte, bir keşif günlük yaşamlarımızda önemli yansımalar gösterse de, sezgisel atılımın tam zamanında bilim insanının yaşadıkları deneyimin kendisine çok az dikkat edildi: “bilme sanatı, “bilimin tam kalbi”. Şaşırtıcı bir şekilde, sezgisel deneyimin bu “unutulması” da felsefeyi etkiler. Yine de sezgi kavramıyla çalışmayan çok az felsefi sistem vardır. Platon’un Fikir sezgisinden Descartes’ın basit doğaları sezgisine, Hegelci ve Husserlian sezgisine, “sezgi tüm bilginin idealini, genel olarak var olma anlayışının idealini temsil eder”. Bununla birlikte, sezgi kavramının tanımına, felsefi sezgilerin içeriğinin açıklanmasına ve sonuçlarının teorik olarak araştırılmasına ilişkin hacimler ve hacimlerle karşılaştırıldığında, sezgisel deneyimin kendisinde kaç sayfa yazılmıştır? “En samimi ve en kişisel deneyimimiz” olmaktan ziyade, filozofun sezgisi sadece bir entelektüel eylem, bir düşünce deneyimi, bir deneyim projesi değil midir? Wittgenstein’ın önerdiği gibi, filozofun sezgisi bir dil oyununa aşina olmaktan başka bir şey değil mi? Sezgisel deneyim, ne sanatsal yaratım alanında ne de psikoterapi alanında ya da yönetsel karar verme alanında, sezginin daha gizli bir formda olmasına rağmen sıklıkla görüldüğü günlük hayatta bile kendisi için incelenmemiştir. Sezgi ile ilgili bu çalışmalar sadece anekdotların kaydedilmesiyle sınırlı olmadığında, amaçları genellikle sezgisel fenomenin varlığını kanıtlamak veya sezgi hakkındaki popüler inançları tanımlamak veya hatta belirli bir popülasyonun sezgisel kapasitelerini değerlendirmektir, sezgi ile ilgili gerçek öznel deneyimi tanımlamak.


İnsanlara özel bir konsültasyonda mı yoksa bir atölyede mi sorduğum ilk sorulardan biri “Hiç sezgisel bir deneyim yaşadınız mı?” İnsanlara bu soruyu sorduğumda, gözlerini yuvarlarken izlerler ve düşünürler ve bana garip deneyimler yaşadıklarını söylerler, ama aslında sezgi olup olmadığından emin değiller. Örneğin, uzun zamandır eski bir arkadaşımdan ya da akrabamdan bir şey duymamıştım gibi sık sık bir şey duyacağım ve bir gün onları düşünmeye başladım ve aniden mağazadayken aradım ya da aradılar.


İnsanlar her zaman bu tür deneyimlere sahiptir, ancak onları diskalifiye ederler çünkü sezgi olarak adlandırmak radikal ya da aşırı görünür. Çünkü insanlar önsezilerini ya da diğer duygularını sezgi olarak adlandırmaya alışkın değillerdir. Bunun yerine, birçok insan onlara tesadüf veya garip olaylar diyor, ama gerçek şu ki sezgi güçlü varlığını her zaman devam ettiriyor.


Sezgisel bir deneyim yaşadığınızda, gerçek şu ki, sıradan duyularınızı aşan ve size rehberlik veya yön veren daha yüksek bir yerden gelen bir şey biliyorsunuz. Sezgisel bir deneyim yaşayıp yaşamadığınızı nasıl anlarsınız?


İnce eğilimlere dikkat edin. Çoğu sezgisel deneyim onlarla fiziksel bir çağrışım yaşayacaktır. Göğsünüzde bir dürtü ya da diğer hisleri ya da gürlemesi ya da bir şey yapmanız, bir şey söylemeniz, bir şeyi değiştirmeniz gerekecektir. Bir diğeri de bu durumlarda vücudunuzda boğazınız ya da sinirlerinizdeki bir rahatsızlık hissedeceksiniz.


Bu dürtüleri veya içgüdüleri hissettiğinizde, onları dünyaya koyarsanız, çok kısa bir süre içinde geçerli olduklarını göreceksiniz.


Sezgi çok incedir. Doğrudan, radikal ya da aşırı olanı aramayın. Hayatınızın değiştirilebileceği ince ve basit bilgilerdedir. Sezgisel bir deneyim yaşadıysanız, onları fark edene kadar gitmeyen bu ince dürtüler hissedersiniz ve bunu yaptığınızda kendinizi memnun hissedersiniz.


Kendinizi sezgiye açmak için önce sezgisel bir deneyim yaşamanızı engelleyen şeylere bakmalısınız. Yolunuzu temizlemek için ortadan kaldırmanız gereken geçmişten veya günümüzde çalışan bloklarınız olabilir. Hangi blokların sizi etkilediğine dair bir envanter tutun ve bunları belirledikten sonra yolunuzdan kaldırmaya ve sezgisel deneyimleri belirlemeye hızlı bir şekilde geçebilirsiniz.

⭐ ⭐ ⭐ ⭐ ⭐

Uzmanlaşmak istenilen konu üzerinde çok uzun zaman düşünülebilir ve fikir geliştirilebilir. Geliştirme süreci içinde olabildiğince kapasite artırılır ve bu kapasitenin maksimum olması da beklenmez çünkü zaman maliyetinin yüksek olduğu durumlarda fırsatlar kaçırılabilir, bu yüzden kapasite yani yeterlilik seviyesi optimum olduğunda eyleme geçilir. İşte bu yeterlilik seviyesinin uygunluğunu nasıl ölçebiliriz? En az çaba ile en çok faydanın elde edildiğinin uygulamada görüldüğü ve bu faydanın devamlılık öngörüsünün oluştuğu an doğru andır. Doğru ana kadar geçmişte yapılan işler, denediğiniz her iş modeli ve girişimleriniz, bu süreçlerde yaşadığınız tüm sorun, engel, problem, hata ve yenilgiler size çok önemli deneyimler kazandırır. Bu sayede alacağınız yeni kararlarda düşünce algoritmanız zamanla mekaniklikten çıkarak sezgilere dönüşür ve deneyimin devamlılığı ve zenginliği sezgileri daha da güçlendirir. Sezgilerle, yaşanan deneyimin varlığı bir nevi ütobik düşünceleri oluşturur bu da yaşanacak deneyimin sonuçlarını olumsuz yönde etkileyebilir. Ancak yaşanan deneyimlerin sürekliliği ve deneyim kalitesi ne kadar iyi olursa derinleşen ve zenginleşen beceriler sayesinde sezgiler bağışıklık kazanarak güçlenir. Böylece yaşanan deneyimlerin zenliği ve kalitesi sayesinde deneyimden yola çıkarak sezgilerin güçlendiğini söyleyebiliriz.


Karar kalitesini iyileştiren, kararların doğru ve güçlü şekilde yönetilmesini sağlayan önemli bir beceridir Deneyimsel Sezgi. Sezgisel Deneyim ile Deneyimsel Sezgi farklı yaklaşımlardır. Biri sezgilerden yola çıkarak güçlü deneyimler yaşamımızı sağlar, diğeri de deneyimlerimizden yola çıkarak güçlü sezgilerle doğru kararlar almamızı kolaylaştırır. Ancak her iki yaklaşım ve beceri de Sezgi-Deneyim döngüsü oluşturur.

20 görüntüleme

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör